ویندوز هلو (Widnows Hello) چیست؟

کامپیوترهای مدرن مبتنی بر ویندوز این روزها معمولاً به نوعی سخت‌افزار احراز هویت بیومتریک مجهز هستند؛ بیشتر در قالب تشخیص چهره (با استفاده از دوربین مادون قرمز) یا اسکن اثر انگشت. هر دو قابلیت این امکان را فراهم می‌کنند که از Windows Hello برای افزایش امنیت و راحت‌تر شدن ورود به سیستم استفاده کنید. تشخیص چهره و اثر انگشت نه‌تنها نسبت به رمز عبور و پین امنیت بالاتری دارند و نفوذ به آن‌ها دشوارتر است، بلکه سرعت استفاده از آن‌ها هنگام باز کردن قفل سیستم نیز بیشتر است. در نتیجه هم سریع‌تر وارد ویندوز می‌شوید، هم امنیت بالاتری دارید و هم می‌توانید از برخی قابلیت‌های کاربردی Windows Hello بهره ببرید.

اگر به امنیت ورود در ویندوز و حذف وابستگی به رمزهای عبور سنتی علاقه دارید، آشنایی با Windows Hello می‌تواند دید بهتری نسبت به قابلیت‌های امنیتی جدید مایکروسافت در اختیار شما قرار دهد.

Windows Hello چیست؟

Windows Hello قابلیتی در سیستم‌عامل ویندوز است که به شما اجازه می‌دهد بدون وارد کردن رمز عبور حساب ویندوز، به‌صورت ایمن وارد سیستم شوید. این قابلیت از احراز هویت بیومتریک پشتیبانی می‌کند؛ یعنی می‌توانید با تشخیص چهره یا اسکن اثر انگشت وارد شوید (البته به شرطی که دستگاه شما سخت‌افزار لازم را داشته باشد). برای بسیاری از کاربران، آشنایی با Windows Hello اولین قدم برای استفاده از روش‌های احراز هویت مدرن و افزایش امنیت حساب کاربری محسوب می‌شود.

اما کاربرد Windows Hello فقط به ورود به ویندوز محدود نمی‌شود. از آن می‌توان برای باز کردن قفل برخی برنامه‌ها نیز استفاده کرد. برای مثال نرم‌افزارهای مدیریت رمز عبور. در این حالت بدون وارد کردن رمز اصلی طولانی و پیچیده، به فضای ذخیره رمزهای خود دسترسی خواهید داشت.

اگر هم استفاده از رمزهای عبور سنتی را کنار گذاشته‌اید و به سراغ Passkey رفته‌اید، Windows Hello کاربرد بیشتری پیدا می‌کند؛ چون با مرورگرهایی مثل Google Chrome و Microsoft Edge یکپارچه می‌شود. به این ترتیب می‌توانید برای وب‌سایت‌ها Passkey بسازید و سپس ورود به آن‌ها را با Windows Hello ایمن کنید؛ یعنی هنگام ورود لازم باشد هویت خود را از طریق چهره یا اثر انگشت تأیید کنید.

از نظر فنی، روش ورود با PIN نیز بخشی از Windows Hello محسوب می‌شود، اما استفاده از آن چندان پیشنهاد نمی‌شود. زمانی که متخصصان امنیت درباره Windows Hello صحبت می‌کنند، معمولاً منظور آن‌ها روش‌های بیومتریک است که امنیت بالاتری دارند.

آیا Windows Hello امن است؟

در قدم اول، Windows Hello هیچ‌وقت اطلاعات مربوط به چهره، اثر انگشت یا حتی پین شما را بین دستگاه‌ها همگام‌سازی نمی‌کند و این اطلاعات به حساب مایکروسافت نیز ارسال نمی‌شوند. تمام این داده‌ها فقط روی همان رایانه ذخیره می‌شوند. یکی از دلایلی که باعث شده کاربران بیشتری به سمت این قابلیت بروند، افزایش امنیت پس از آشنایی با Windows Hello و نحوه عملکرد آن است.

امنیت Windows Hello بر پایه سخت‌افزاری به نام Trusted Platform Module یا TPM بنا شده است؛ قطعه‌ای که در رایانه‌های مدرن وجود دارد و برای نصب ویندوز 11 نیز ضروری است. TPM مسئول فرایند تأیید هویت و ورود به سیستم است و در بخش‌هایی مثل رمزگذاری و رمزگشایی فضای ذخیره‌سازی دستگاه نیز نقش دارد.

نکته مهم دیگر این است که Windows Hello کاملاً از حساب مایکروسافت جدا عمل می‌کند. حتی اگر فردی به اثر انگشت، تصویر چهره یا پین شما دسترسی پیدا کند، فقط می‌تواند از آن برای ورود به همان رایانه‌ای استفاده کند که Windows Hello روی آن فعال است و به حساب مایکروسافت شما دسترسی نخواهد داشت. ضمن اینکه تمام این اطلاعات در محیط امن TPM نگهداری می‌شوند و امکان دسترسی مستقیم هکرها به آن‌ها وجود ندارد. درک ارتباط میان TPM و احراز هویت بیومتریک، بخش مهمی از آشنایی با Windows Hello به شمار می‌رود؛ زیرا امنیت این قابلیت تا حد زیادی به همین زیرساخت وابسته است.

Windows Hello در برابر تلاش برای دور زدن تشخیص چهره نیز محافظت شده است. برای مثال، اگر کسی بخواهد با نشان دادن عکس شما سیستم را باز کند، موفق نخواهد شد؛ چون تشخیص چهره در Windows Hello از دوربین مادون قرمز (IR) استفاده می‌کند تا مطمئن شود با یک فرد واقعی روبه‌رو است، نه تصویر یا عکس. به همین دلیل برای استفاده از تشخیص چهره Windows Hello به دوربین مادون قرمز سازگار نیاز دارید.

اگر قصد ارتقای نسخه سیستم‌عامل یا فعال‌سازی کامل قابلیت‌های امنیتی را داشته باشید، استفاده از لایسنس ویندوز 11 اورجینال می‌تواند دسترسی مطمئن‌تری به امکانات امنیتی و به‌روزرسانی‌های رسمی فراهم کند.

البته Windows Hello هم بی‌نقص نیست. اسکنرهای اثر انگشت همچنان از نظر تئوری در برابر حملات بسیار پیشرفته آسیب‌پذیر هستند؛ برای مثال سناریوهایی که فردی بتواند اثر انگشت را از سطحی مانند لیوان استخراج و بازسازی کند. البته چنین حملاتی بیشتر در سطح عملیات‌های هدفمند و پیچیده مطرح هستند و برای کاربران عادی عملاً تهدید جدی محسوب نمی‌شوند؛ چون انجام آن‌ها هم به دسترسی فیزیکی به دستگاه نیاز دارد و هم به بازسازی بسیار دقیق اثر انگشت.

تشخیص چهره یا حسگر اثر انگشت؛ کدام روش بهتر است؟

اگر رایانه شما فقط از یکی از این دو روش پشتیبانی می‌کند، عملاً انتخابی وجود ندارد و باید از همان روش ورود مبتنی بر Windows Hello استفاده کنید. اما اگر هر دو قابلیت را داشته باشید، می‌توانید از هر دو استفاده کنید. با این حال اگر بخواهید فقط یکی را انتخاب کنید، تصمیم نهایی بیشتر به ترجیح شخصی بستگی دارد.

من شخصاً تشخیص چهره را ترجیح می‌دهم، به‌ویژه در لپ‌تاپ‌ها. این قابلیت برخلاف تصور، بسیار دقیق و روان عمل می‌کند و تجربه کاربری کاملاً یکپارچه‌ای ارائه می‌دهد. کافی است درِ لپ‌تاپ را باز کنید؛ ویندوز با استفاده از دوربین مادون قرمز (IR) چهره شما را تشخیص می‌دهد و به‌صورت خودکار وارد حساب کاربری می‌شوید. همه این مراحل در چند لحظه انجام می‌شود و نیازی به فشردن هیچ دکمه‌ای وجود ندارد. بعد از آشنایی با Windows Hello بسیاری از کاربران ترجیح می‌دهند از ورود مبتنی بر چهره یا اثر انگشت به‌جای رمز عبور استفاده کنند.

در برخی لپ‌تاپ‌های جدید و رده‌بالا، حتی قابلیت تشخیص حضور کاربر (Presence Sensing) نیز وجود دارد. این فناوری حضور فیزیکی شما در مقابل دستگاه را تشخیص می‌دهد، سیستم را از حالت خواب خارج می‌کند و سپس از طریق دوربین مادون قرمز و Windows Hello ورود را انجام می‌دهد. اینکه تنها با نشستن پشت لپ‌تاپ وارد محیط کار خود شوید، دقیقاً همان‌قدر جذاب است که به نظر می‌رسد.

در سیستم‌هایی که امکانات مدیریتی و امنیتی گسترده‌تری نیاز دارند، برخی کاربران هنگام خرید ویندوز 11 پرو به قابلیت‌هایی مثل مدیریت هویت و امنیت سطح بالاتر توجه ویژه‌ای دارند.

البته استفاده از حسگر اثر انگشت نیز تقریباً به همان اندازه سریع و روان است؛ مخصوصاً زمانی که حسگر داخل دکمه پاور قرار گرفته باشد. در این حالت هنگام روشن‌کردن لپ‌تاپ کافی است انگشت خود را روی حسگر نگه دارید تا دستگاه هم‌زمان روشن و قفل آن باز شود.

چگونه Windows Hello را به هر رایانه‌ای اضافه کنیم؟

همه رایانه‌ها به‌صورت پیش‌فرض سخت‌افزار موردنیاز Windows Hello را ندارند. برخی لپ‌تاپ‌ها برای کاهش هزینه ساخت، این قابلیت را حذف می‌کنند؛ حتی در بعضی مدل‌های قدرتمند و گران‌قیمت نیز چنین موضوعی دیده می‌شود.

همچنین اگر رایانه رومیزی را شخصاً اسمبل کرده باشید، تا زمانی که سخت‌افزار سازگار اضافه نکنید، Windows Hello در اختیار شما نخواهد بود. در محیط‌های سازمانی که کنترل دسترسی و سیاست‌های امنیتی اهمیت بیشتری دارد، برخی مجموعه‌ها هنگام خرید ویندوز 11 اینترپرایز اورجینال به سازگاری بهتر با قابلیت‌های احراز هویت مدرن توجه می‌کنند.

اگر رایانه شما از Windows Hello پشتیبانی نمی‌کند اما قصد استفاده از آن را دارید، ساده‌ترین و مؤثرترین راه، تهیه یک وب‌کم سازگار با Windows Hello است. البته فقط وجود فناوری مادون قرمز کافی نیست؛ بهتر است وب‌کمی انتخاب کنید که کیفیت تصویر خوبی هم داشته باشد تا در تماس‌های تصویری و جلسات آنلاین نیز عملکرد مناسبی ارائه دهد.

جمع‌بندی

در نهایت، آشنایی با Windows Hello به شما کمک می‌کند متناسب با سخت‌افزار دستگاه خود، سریع‌ترین و امن‌ترین روش ورود به ویندوز را انتخاب کنید.